Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Тарых
Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Тарых
e-ISSN 1694-867X
DOI: 10.52754/1694867X
Макала тапшыруу

Макала

Макаланы жүктөө

Кыргыздар арасында ислам дининин жайылышы

М. А. Закиров, А.С. Закирова, Рысбек Сабиров, М.И. Чыналиева

Кабыл алынган убакыт 12.08.2022, Түзөтүлгөн 07.11.2022, Кабыл алынган 03.12.2022

Аннотация

Макалада Кыргызстандын аймагында ислам дининин жайылышы тууралуу кыскача маалымат берилген. VII-VIII кылымдарда арабдардын Орто Азияны басып алуусу менен түздөн-түз байланыштуу болгон кыргыз элинин исламдашуу процессинин өзгөчөлүктөрү каралат. Ал кездеги кыргыздар көчмөн турмушту карманган бутпарастар болгон, бул алардын исламды үстүртөн сиңирүү себептеринин бири болгон. Ошого карабастан ислам дини кыргыз чөйрөсүнө барган сайын тереңдеп кирип, бул процессте суфий агымдары маанилүү роль ойноп, аны тынчтык миссионердик үгүттөө аркылуу жайылткан. Бирок кыргыздарда ислам байыркы бутпарастык ишенимдер менен чырмалышып, жанаша жашап келген. Макаланын негизги багыты XIX кылымдын экинчи жарымындагы ислам дининин өнүгүшүнө арналган. Бул мезгилде исламдын позициясы орус бийлигинин ага карата болгон мамилесинен көз каранды болгону, ал туруктуулугу менен айырмаланбаганы белгиленген. Колонизациянын алгачкы жылдарында алар ислам динине берилген болсо, XIX кылымдын аягында. алар «панисламисттик» идеялардын жайылышынан чочулай башташты. Ошого жараша Орусиянын исламга карата саясаты катаал болуп калды


Негизги сөздөр:

ислам; дин; кыргыздар; көчмөндөр; исламдаштыруу; мусулман диниятчылары; орус бийлиги; колония; Орто Азия; Түркстан; мусулмандар; жадидизм; панисламизм

https://doi.org/10.52754/1694867X_2022_1_5

Алуу булагы Том 1, № 1, 2022

Барактар 38-47

Колдонулган булактар Цитаталоо

Колдонулган булактар

  1. Abazov, R. (1995). Islamic revival in the new independent Central Asian states. Political Studies, (23).
  2. Abramzon, S.M. (1990). The Kyrgyz and their ethnogenetic and historical-cultural connections. Frunze: Kyrgyzstan.
  3. Bartold, V.V. (1963). History of Turkestan.
  4. Chotayeva, Ch. (2005). Ethnocultural factors in the history of state-building of Kyrgyzstan.
  5. History of the Kyrgyz SSR. (1984). (Vol. 1).
  6. Karaeva, O. (1994). Eastern authors about the Kyrgyz: Collection of articles. Bishkek.
  7. Shukurov, Sh., & Shukurov, R. (1998). The will to culture. Central Asia and the Caucasus, (1), 163-172.
  8. Urmanov, E.A. (2001). Islam and the Kyrgyz. Bishkek: Ilim.
  9. Ushakov, V.N. (2005). Political Islam in Central Asia. Bishkek: [Publisher].
  10. Valikhanov, Ch.Ch. (1985). Collected works.

Цитаталоо

Zakirov, M.A., Zakirova, A.С., Sabirov, R., & Chynalieva, M.I. (2022). The spread of Islam among the kyrgyz. Journal of Osh State University. History, 1(1), 38-47. https://doi.org/10.52754/1694867X_2022_1_5